گروه مجموعه مهندسی برق

معرفی گروه مجموعه مهندسی برق

تعریف و هدف
نحوه تعیین گرایش

تعداد کل واحدهای درسی

معرفی گرایش الکترونیک
معرفی گرایش قدرت
معرفی گرایش کنترل
معرفی گرایش مخابرات


معرفی گروه:

امروزه مهندسی برق به گستره وسیعی از زیرمجموعه‌ها شامل الکترونیک، کامپیوترهای دیجیتال، مهندسی کامپیوتر، مهندسی قدرت، مخابرات، سیستم‌های کنترل، مهندسی فرکانس بالا، پردازش سیگنال، ابزار دقیق و میکروالکترونیک تقسیم شده است. بسیاری از این رشته­‌ها با هم­دیگر و همچنین با سایر شاخه­‌های مهندسی هم­پوشانی دارند و شامل تعداد زیادی از تخصص‌­ها مانند مهندسی سخت‌­افزار، الکترونیک قدرت، الکترومغناطیس و امواج، مهندسی مایکروویو، فناوری نانو، الکتروشیمی، انرژی‌های تجدیدپذیر، مکاترونیک و علم مواد الکتریکی می­‌باشند.

مهندسی برق یک رشته مهندسی تخصصی است که به­ طور کلی با مطالعه و کاربرد برق، الکترونیک و الکترومغناطیس سر و کار دارد. این حوزه علمی برای نخستین بار در نیمه دوم قرن نوزدهم میلادی پس از تجاری­‌سازی تلگراف الکتریکی، تلفن و شبکه توزیع و استفاده از انرژی الکتریکی، به یک شغل مشخص تبدیل شد. در پی آن، پخش برنامه‌­های رادیویی و رسانه­‌های ضبط و پخش الکتریکی، الکترونیک را به بخشی از زندگی روزمره تبدیل نمودند. اختراع ترانزیستور و پس از آن مدار مجتمع، هزینه قطعات و سیستم‌­های الکترونیکی را تا جایی رساند که تقریباً در هر دستگاه خانگی مورد استفاده قرار می­‌گیرند.

از آنجایی که مهندسان برق در صنایع متنوعی فعالیت می­‌کنند، دارای مهارت­‌های گوناگونی نیز می­‌باشند. این مهارت­‌ها از یک نظریه مدار ساده تا مهارت­‌های مدیریتی مورد نیاز یک مدیر پروژه گسترده است. ابزار و تجهیزات مورد نیاز یک مهندس برق نیز از یک ولت­‌متر ساده تا یک تحلیل­‌گر بسیار پیشرفته و تا یک نرم­‌افزار طراحی و ساخت بسیار پیچیده متفاوت می­‌باشد.

 

تعریف و هدف:

دوره کارشناسی مهندسی برق یکی از مجموعه‌­های آموزش عالی در زمینه فنی و مهندسی بوده و هدف آن تربیت افراد مستعدی است که بتوانند با آگاهی علمی و فنی کافی از عهده وظایف طراحی، بهره­‌برداری و توسعه، نظارت، مدیریت و نگهداری از سیستم­‌های الکتریکی در زمینه­‌های مرتبط برآیند و آماده تحصیل در مقاطع بالاتر باشند. بر همین مبنا برنامه درسی دوره شامل دروس نظری، آزمایشگاهی، کارگاهی، کارآموزی و پروژه می­‌باشد.

 

نحوه تعیین گرایش:

تعیین گرایش تخصصی دانشجویان رشته مهندسی برق در یکی از چهار گرایش الکترونیک، قدرت، کنترل و مخابرات پس از گذراندن موفقیت­‌آمیز حداقل 70 واحد از دروس پایه و اصلی و اخذ نمره در چهار درس الکترونیک 2، تحلیل سیستم­‌های انرژی الکتریکی 1، سیستم‌­های کنترل خطی و اصول سیستم­‌های مخابراتی، اولویت و امتیاز دانشجو (رابطه زیر) و ظرفیت­‌های اعلام­ شده توسط دانشکده و یا گروه آموزشی، حداکثر دو بار در سال صورت می­‌گیرد:

۰/۸ × (معدل کل دروس پایه و اصلی اخذ شده) + ۰/۲ × (معدل کتبی (سراسری) دیپلم متوسطه) = امتیاز

تعیین گرایش دانشجویانی که در پایان 7 ترم تحصیل موفق به احراز شرایط نشوند و یا در اولین نوبت پس از احراز اقدام ننمایند، توسط دانشکده و یا گروه آموزشی و با توجه به ظرفیت­‌های باقی­مانده انجام می­‌گیرد. تاریخ‌های تعیین گرایش دانشجویان گروه آموزشی مجموعه مهندسی برق در هر نیمسال به شرح زیر می‌باشد:

  • نیمسال اول: هفته آخر مردادماه
  • نیمسال دوم: هفته آخر دی‌ماه

 

تعداد کل واحدهای درسی

دروس پیش‌­دانشگاهی: 8 واحد

دروس عمومی معارف اسلامی: 16 واحد

دروس عمومی غیر معارف اسلامی: 10 واحد

دروس پایه: 26 واحد

 

دروس تخصصی الزامی: 23 واحد

دروس تخصصی انتخابی: 6 واحد

دروس اصلی: 51 واحد

دروس اختیاری: 14 واحد


معرفی گرایش الکترونیک:

امروزه بسیاری از سیستم‌های نوین بر پایه مهندسی الکترونیک می­‌باشند به گونه­‌ای که توسعه بسیاری از فناوری‌های نوظهور نظیر ابرکامپیوترها، منازل هوشمند، آزمایشگاه بر روی تراشه، کنترل‌کننده‌ها و پردازشگرهای دیجیتال، سیستم بر روی تراشه و مولدهای توان خورشیدی در سایه رشد و توسعه علم الکترونیک در دنیا محقق گردیده است. همچنین رشته­ و حوزه‌های جدید مهندسی از جمله مکاترونیک، بیوالکتریک، رباتیک، سسیتم­‌های میکروالکترومکانیکی و فوتونیک از تلفیق الکترونیک با سایر رشته‌­ها و علوم مهندسی پدید آمده‌اند.

هدف از ارائه دوره‌های کارشناسی و تحصیلات تکمیلی در رشته مهندسی الکترونیک، تربیت متخصصین در این زمینه می‌باشد به نحوی که بتوانند از نظر تئوری و عملی سیستم­‌های نوین الکترونیکی را طراحی و پیاده­‌سازی نموده و سیستم­‌های الکترونیکی موجود را تحلیل و بررسی نمایند.

 


معرفی گرایش قدرت:

موضوعات مطرح در گرایش‌های مختلف رشته مهندسی برق-قدرت، تولید، انتقال، توزیع و تبدیل انرژی الکتریکی است. مهندسی سیستم‌های قدرت و ماشین‌های الکتریکی، دو شاخه کلاسیک این گرایش هستند که در آن‌ها مسائلی نظیر بررسی، طراحی، بهره‌برداری، کنترل و حفاظت سیستم‌های قدرت و اجزای آن مورد مطالعه قرار گرفته، اصول کاری و طراحی انواع ماشین‌های الکتریکی آموزش داده می‌شود. بررسی قواعد و قوانین حاکم بر موتورها و ژنراتورها در زمره‌ی مطالبی است که یک مهندس قدرت برای کار در زمینه‌های فوق باید از آن اطلاع کافی داشته باشد. از دیگر وظایف یک مهندس قدرت، آشنایی با روش‌های توزیع و پخش جریان در یک کارخانه، ساختمان یا یک منطقه یا یک شهر است. عملیاتی و کاربردی بودن دروس این رشته، وسعت بازار کار برای فارغ‌التحصیلان آن را در بر دارد.

عمده مباحث در این رشته بر تولید، انتقال و توزیع انرژی الکتریکی و برخی تجهیزات مصرف‌کننده انرژی الکتریکی استوار است. این تجهیزات شامل ترانسفورماتورها، ژنراتورها، موتورهای الکتریکی و تجهیزات الکترونیک قدرت است. این رشته همچنین شامل راهاندازی، تعمیر و نگهداری سیستمهای حرارتی برودتی و دیگر تجهیزات الکتریکی مورد استفاده در صنایع و یا تأسیسات ساختمانها نیز میشود. رشته مهندسی برق-قدرت شامل سه گرایش به شرح زیر می‌باشد:

  • گرایش سیستم‌های قدرت که در آن به تولید برق در نیروگاه‌ها، انتقال برق از طریق خطوط انتقال و توزیع آن برای مصارف صنعتی، خانگی، تجاری و کشاورزی با کیفیت مناسب پرداخته می‌شود.
  • گرایش ماشین‌های الکتریکی و الکترونیک قدرت که هدف از آن طراحی و ساخت موتورها و ژنراتورهای الکتریکی به همراه درایورهای آن‌ها و نیز ادوات الکترونیک قدرت شامل درایورها، اینورترها و یکسوسازها می‌باشد.
  • گرایش برنامه‌‏ریزی و مدیریت سیستم‌های انرژی الکتریکی که در آن به برنامه‌ریزی توسعه بهینه شبکه‌های برق، بهره‌برداری بهینه و قابل اطمینان سیستم‌های قدرت و نیز استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر مانند انرژی‌های خورشیدی و بادی در تولید برق پرداخته می‌شود.

 


معرفی گرایش کنترل:

در مهندسی کنترل، هدف طراحی روش‌هایی است که بتواند عملکرد یک سیستم دینامیکی را در حد مطلوب حفظ کند. اولین گام جهت کنترل رفتار سیستم‌ها، شناسایی آن‌ها و اندازه‌گیری کمیت‌های آن‌هاست. از سنسورها به منظور اندازه‌گیری هر کمیتی (از قبیل ولتاژ، فشار، دما، شتاب و...) که باید تحت کنترل باشد، استفاده می‌شود. بنابراین یک مهندس کنترل، باید با محدوده وسیعی از سنسورها آشنایی داشته باشد. برای سیستم‌های پیچیده، که در اصل اکثر سیستم‌ها در دنیای واقعی در این دسته قرار می‌گیرند، شبیه‌سازی کامپیوتری بر مبنای روابط ریاضی و معادلات حاکم بر آن‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. لذا در گرایش کنترل، با استفاده از نرم‌افزارهای موجود، محاسبات و طراحی‌های لازم جهت کنترل بهتر سیستم‌ها انجام می‌گیرد. در واقع، این گرایش از یک سو با مدل‌سازی و تحلیل رفتار سیستم‌ها و از سوی دیگر با کنترل عملکرد آن‌ها سروکار دارد. در واقع یک مهندس کنترل می‌تواند در هر یک از زمینه‌های زیر توانایی‌های لازم را کسب نماید:

  • طراحی و تحلیل سیستم‌های کنترل کلاسیک و هوشمند با هدف اصلاح و بهبود عملکرد آن‌ها
  • مدل‌سازی سیستم‌های دینامیکی مختلف اعم از الکتریکی، مکانیکی، شیمیایی، اقتصادی و ...
  • طراحی، پیاده‌سازی و راهبری سیستم‌های اتوماسیون صنعتی، کنترل صنعتی و ابزار دقیق
  • طراحی کامپیوتری سیستم‌های کنترلی و پیاده‌سازی آن‌ها روی شبکه‌های کامپیوتری
  • استفاده از روش‌های صحیح اندازه‌گیری، حفاظت و مانیتورینگ، نظارت، عیب‌یابی و بهینه‌سازی در راهبری و بکارگیری فرآیندهای صنعتی

سیستم‌های کنترل اتوماتیک و ابزار دقیق در خط تولید کارخانجات، نیروگاه‌ها، پالایشگاه‌ها و صنایع مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند. اغلب در مراکز صنعتی برای مهندسین برق مشاغلی با نام‌های کارشناس (ارشد) برق-کنترل یا کارشناس (ارشد) برق و ابزار دقیق و یا کارشناس (ارشد) ابزار دقیق و کنترل پیش‌بینی شده است که به دلیل جدیدتر بودن این گرایش نسبت به سایر گرایش‌های مهندسی برق، کمتر متخصصین خاص این مشاغل در بین فارغ‌التحصیلان مراکز عالی وجود دارد. از این رو پرورش کارشناسانی در گرایش کنترل و ابزار دقیق با داشتن دانش پایه‌ای قوی در برق، ضروری می‌باشد. یکی دیگر از خصوصیت‌های بارز گرایش کنترل، بینِ رشته‌ای بودن آن در بین گرایش‌های مهندسی برق می‌باشد، که این امر موجب می‌شود بازار کار وسیعی برای آن وجود داشته باشد. تقریباً تمامی ارگان‌ها و سازمان‌ها از قبیل وزارت نیرو، سازمان هوا و فضا، صنایع دفاع، صنایع خودروسازی، مراکز تحقیقاتی، نیروگاه‌ها، شرکت راه آهن شهری تهران و حومه، پالاشگاه‌ها و صنایع نقت و گاز در نیروهای استخدامی خود از فارغ‌التحصیلان این گرایش استفاده می‌کنند. فارغ‌التحصیلان گرایش کنترل می‌توانند جهت ادامه تحصیل در مقاطع تحصیلات تکمیلی، به تمامی گرایش‌های مهندسی برق و نیز رشته‌های مهندسی پزشکی و مکاترونیک ورود پیدا کنند.

 


معرفی گرایش مخابرات:

شبکه‌ی مخابراتی مانند سلسله‌ی اعصاب انسان جامعه‌ی جهانی را تشکیل می‌دهد. تخصص در زمینه‌ی شناخت، نحوه‌ی عملکرد و چگونگی نگهداری و بهره‌برداری، تجزیه و تحلیل و طراحی سیستم‌های مخابراتی، از شناخت و اهمیت بسزایی برخوردار است. هدف اصلی رشته‌ی مخابرات، انتقال اطلاعات است. این اطلاعات به سه شکل صوتی، تصویری و داده می‌باشد. در میان تمام گرایش‌های برق، گرایش مخابرات بیشترین خصلت ریاضی‌گونه را دارد و تمام تئوری‌ها در قالب ریاضیات پیشرفته در آن مطرح می‌شود. دو درس «آمار و احتمالات» و «الکترومغناطیس» از درس‌های بنیادی این رشته می‌باشند.

 

 

 


دکتر حمید خدابخشی
مدیر گروه مجموعه مهندسی برق
مرتبه علمی: استادیار

تلفن تماس: ۹-۵۵۲۲۹۲۰۰
داخلی: ۲308

لیلا رمضانی‌آستانه
کارشناس گروه

مدرک تحصیلی:

تلفن تماس: ۹-۵۵۲۲۹۲۰۰
داخلی: 2579

آخرین ویرایش۱۹ اسفند ۱۳۹۶
تعداد بازدید:۹۱۵۶